• Language
  • NL

Definities depressie

Volgens de DSM-5, de meest recente versie van de 'Diagnostical and Statistical Manual of Mental Disorders' zijn de twee belangrijkste kenmerken van depressie:

  • een sombere depressieve stemming, leegheid.
  • het verlies van interesse en plezier, niet meer blij kunnen zijn.

Om van een depressie te kunnen spreken moet minstens één van deze twee hoofdkenmerken aanwezig zijn en daarnaast nog minimaal vier van de volgende zeven klachten of verschijnselen:

  • een gevoel van waardeloosheid of schuldgevoelens
  • slaapstoornissen
  • verminderde of grotere eetlust of duidelijke gewichtsverandering
  • weinig energie of vermoeidheid
  • concentratieproblemen of besluiteloosheid
  • traagheid of juist aanhoudende lichamelijke onrust
  • terugkerende gedachten over de dood of zelfdoding
     

Als er dus minimaal vijf van deze kenmerken waaronder één van de twee belangrijkste kenmerken aanwezig zijn en gedurende langere tijd (minimaal twee weken) én het dagelijkse functioneren is verstoord, kan er sprake zijn van een depressie.

Mensen met depressie zijn vaak ernstig beperkt in hun sociaal en maatschappelijk functioneren. Met name de vitaliteit, het sociaal functioneren, het rol functioneren en de geestelijke gezondheid zijn ernstig aangetast. De kwaliteit van leven neemt af met de ernst van de depressie. Een depressie komt vaak op relatief jonge leeftijd voor. Het beloop is vaak chronisch waardoor het leven van iemand langdurig wordt belast. Het hebben van een depressie gaat vaak gepaard met een ongezonde leefstijl (meer roken en alcoholgebruik, ongezonder voedingspatroon). Dit vergroot de kans op het ontstaan van diverse lichamelijke aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en overgewicht. Daarnaast gaat depressie gepaard met veel biologische ontregelingen die ook ongunstige effecten hebben voor de lichamelijke gezondheid. Dit leidt tot een verhoogde sterftekans. De ziektelast veroorzaakt door depressie is dan ook erg hoog. In de lijst van ziekten met de hoogste ziektelast van het Global Burden of Disease project staat depressie dan ook op de vierde plaats.

Depressie komt meer dan gemiddeld voor bij mensen met een andere psychische stoornis. Met name angststoornissen, stoornissen in middelengebruik en persoonlijkheidsstoornissen komen veelal samen voor met een depressie. Ook mensen met een chronische lichamelijke ziekte zoals dementie, diabetes, de ziekte van Parkinson en beroerte hebben een verhoogd risico op depressie. Depressieve symptomen bij ouderen zijn vaak toe te schrijven aan de functionele gevolgen van somatische ziekten.

Naast depressie omschrijft de DSM-5 ook dysthymie. Mensen met dysthymie hebben een voortdurende depressieve stemming gedurende minstens twee jaar. Naast dit kernsymptoom zijn er twee of meerdere van de volgende symptomen:

  • slechte eetlust of te veel eten;
  • slapeloosheid of overmatig slapen;
  • weinig energie of moeheid;
  • gering gevoel van eigenwaarde;
  • slechte concentratie of besluiteloosheid;
  • gevoelens van hopeloosheid.
     

Dysthymie wordt vaak ten onrechte beschouwd als een minder ernstige stemmingsstoornis dan depressie, maar dysthymie kan door het chronische beloop ernstige gevolgen hebben.

In de DSM-5 worden dysthymie en de chronische depressie samen opgenomen in de persisterende depressieve stoornis.

DSM-5 handboek

Het Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (kortweg DSM) is een Amerikaans handboek voor diagnose en statistiek van psychische aandoeningen. In 2013 is er een geheel nieuwe versie gepubliceerd, de DSM-5.

Nederlands Kennis centrum Angst en Depressie

Het NedKAD heeft als doel de kwaliteit van de hulpverlening aan mensen met angst- en stemmingsstoornissen te verbeteren door kennis over te dragen, expertise op het gebied van diagnostiek, behandeling en preventie te ontwikkelen en wetenschappelijk onderzoek te stimuleren.