• Language
  • NL

Behandeling van depressie

Bijna 20% van de mensen krijgt gedurende het leven last van een depressie. Om de kwaliteit van de (geestelijke)gezondheidszorg te bevorderen wordt er steeds meer gewerkt met richtlijnen, op direct of indirect initiatief van de overheid; in de praktijk gestimuleerd en breed ondersteund door de betrokken beroepsgroepen, vaak in overleg met cliëntenorganisaties en belangenverenigingen van familie en cliënten.

In deze multidisciplinaire ‘evidence based’ richtlijn (zie de website van het Trimbos Instituut www.ggzrichtlijnen.nl ) wordt in een voorkeursvolgorde, afhankelijk van de ernst van de depressie, aangegeven welke behandeling een patiënt moet worden aangeboden. Zo ontstaat een ‘stepped care’ behandelrichtlijn. Stepped care wil zeggen dat bij lichte depressies lichtere behandelingen worden geadviseerd en bij ernstige depressies ‘zwaardere’ behandelingen. De bedoeling is dat de ernst van de klachten regelmatig worden gecontroleerd (bijvoorbeeld d.m.v. vragenlijsten), zodat  bij onvoldoende herstel tijdig overgestapt kan worden op een volgend deel van de behandeling.

Er zijn vier behandelschema’s gemaakt op basis van de ernst van de depressieve episode, of de depressie voor het eerst optreedt of het een recidief is en hoe lang de depressie bestaat:

  1. Depressieve episode: licht, eerste keer, korter dan drie maanden bestaand. In deze situatie hoeft geen behandeling gestart te worden maar kan psycho-educatie worden verstrekt, eventueel aanbevelingen voor zelfmanagement en een vervolgcontact om te zien of de klachten weer afnemen.
  2. Depressieve episode: licht, eerste keer, langer dan 3 maanden bestaand en recidief. Hier is opnieuw psycho-educatie aangewezen en zelfmanagement activiteiten en een vorm van kortdurende gesprekstherapie (evt. online). 
  3. Depressieve episode: ernstig, eerste periode. Naast psycho-educatie en zelfmanagement is nu een vorm van psychotherapie aangewezen (cognitieve gedragstherapie of interpersoonlijke therapie) of antidepressieve medicatie.
  4. Depressieve episode: ernstig, recidief. Naast psycho-educatie en zelfmanagement is nu een vorm van psychotherapie aangewezen (cognitieve gedragstherapie of interpersoonlijke therapie) eventueel in combinatie met antidepressieve medicatie. Bij een recidief wordt meestal die behandeling ingezet die effectief bleek bij de vorige episode.

In de specialistische GGZ zal de ambulante behandeling voor depressie meestal bestaan uit een combinatiebehandeling van psychotherapie en antidepressiva. Voor psychotherapie komen de cognitieve gedragstherapie en interpersoonlijke therapie het meest in aanmerking. Voor de antidepressieve medicatie geeft de multidisciplinaire richtlijn depressie een stappenplan aan. Indien een psychotherapie nog niet haalbaar lijkt omdat er teveel ontregelende stressoren zijn of omdat de motivatie voor behandeling nog onvoldoende is, dan kan eerst een kortdurende sociaalpsychiatrische behandeling ingezet worden.  

Protocol

Mensgericht en samenwerken

Samen sterk